सम्भावनाको खानी कोल्हवी : पर्यटन विकासमा कसको उदासीनता ?
प्राकृतिक, धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदा प्रशस्त, तर योजना र लगानीको अभावमा पर्यटन क्षेत्र ओझेलमा
कोल्हवी, बारा (असार १६)। बारा जिल्लाको कोल्हवी नगरपालिका प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था, जैविक विविधता र मौलिक थारु संस्कृतिले सम्पन्न क्षेत्र भए पनि पर्यटन विकासमा अपेक्षित प्रगति हुन नसकेको पाइएको छ। पर्याप्त सम्भावना हुँदाहुँदै पनि आवश्यक पूर्वाधार, दीर्घकालीन योजना र प्रभावकारी प्रचार–प्रसारको अभावले यहाँका पर्यटकीय स्थलहरू वर्षौंदेखि ओझेलमा परेका छन्।
कोल्हवी–५ स्थित बोधवन माछा गाउँ धार्मिक, प्राकृतिक तथा ग्रामीण पर्यटनको उत्कृष्ट गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो। यहाँ रहेका माछा पालन पोखरी, हरियाली वातावरण र ग्रामीण जीवनशैलीले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सक्ने आधार भए पनि व्यवस्थित विकासको अभावमा यसको सम्भावना उपयोग हुन सकेको छैन।
यस्तै, कोल्हवी–८ मा रहेको काट घाट मन्दिर धार्मिक आस्थाको महत्वपूर्ण केन्द्र मानिन्छ। दैनिक पूजा–आराधनासँगै विभिन्न पर्वमा भक्तजनको उल्लेख्य भीड लाग्ने भए पनि मन्दिर परिसरमा विश्रामस्थल, शौचालय, खानेपानी, पार्किङ तथा सूचना बोर्डजस्ता आधारभूत पूर्वाधारको अभाव रहेको स्थानीयको गुनासो छ।
त्यसैगरी, कोल्हवी–२ स्थित पातालगंगा सिमसार क्षेत्र जैविक विविधता तथा वातावरणीय दृष्टिले महत्वपूर्ण सम्पदा भए पनि संरक्षण र पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि आवश्यक पहल हुन सकेको छैन। सिमसार क्षेत्रमा अवलोकन टावर, पैदल मार्ग, सूचना केन्द्र तथा वातावरणमैत्री संरचना निर्माण गर्न सके इको–टुरिजमको आकर्षक गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
प्राकृतिक तथा धार्मिक सम्पदासँगै थारु समुदायको मौलिक संस्कृति पनि कोल्हवीको पर्यटन विकासको अर्को महत्वपूर्ण आधार मानिन्छ। थारु समुदायको परम्परागत घर, भेषभूषा, भाषा, नृत्य, गीत, खानपान तथा माघी, जितिया र अष्टिम्कीजस्ता सांस्कृतिक पर्वलाई पर्यटनसँग जोड्न सके नगरको छुट्टै पहिचान स्थापित गर्न सकिने जानकारहरूको भनाइ छ।
स्थानीयवासीका अनुसार पर्यटन विकासका लागि आवश्यक स्पष्ट नीति, पर्याप्त बजेट, पूर्वाधार निर्माण, निजी क्षेत्रसँगको सहकार्य तथा प्रभावकारी प्रचार–प्रसारमा पर्याप्त ध्यान पुग्न सकेको छैन। नगरको विकास योजनामा पर्यटनलाई प्राथमिकतामा राखिएको दाबी गरिए पनि कार्यान्वयन प्रभावकारी नभएको उनीहरूको आरोप छ।
पर्यटन क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार बोधवन माछा गाउँ, काट घाट मन्दिर, पातालगंगा सिमसार क्षेत्र र थारु संस्कृतिलाई एउटै पर्यटन परिपथ (टुरिजम सर्किट) का रूपमा विकास गर्न सके कोल्हवी मधेश प्रदेशकै आकर्षक पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना छ।
यसका लागि स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारबीच समन्वय, निजी लगानी आकर्षण, दीर्घकालीन पर्यटन गुरुयोजना निर्माण तथा प्रभावकारी प्रचार–प्रसार आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
सम्भावनाले भरिएको कोल्हवीको पर्यटन क्षेत्र अझै पनि योजनाको प्रतीक्षामा रहेको भन्दै स्थानीयले अब कागजी योजनाभन्दा व्यवहारिक कामको थालनी गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।
