वन जोगाउने अभियानका अगुवा : हेमन्त साह
रौतहट, जेठ २७ ।
वन संरक्षण केवल सरकारी दायित्व मात्र होइन, वातावरण, भविष्य र पुस्तासँग जोडिएको संवेदनशील जिम्मेवारी पनि हो। यही जिम्मेवारीलाई इमानदारी र सक्रियतासाथ निर्वाह गर्दै आएका छन् रौतहटका डिभिजन वन अधिकृत हेमन्त प्रसाद साह। उनी अहिले रौतहटमा वन प्रशासनलाई प्रभावकारी बनाउने, अवैध गतिविधिमाथि नियन्त्रण गर्ने र वन क्षेत्रलाई पुनः हरियालीतर्फ फर्काउने अभियानका सफल नेतृत्वकर्ताका रूपमा चिनिन थालेका छन्।
केही वर्षअघिसम्म रौतहटका वन क्षेत्र अवैध कटानी, काठ तस्करी र अतिक्रमणको चपेटामा थिए। वन संरक्षणका नाममा विभिन्न योजना बने पनि कार्यान्वयन कमजोर हुँदा वन क्षेत्र दिनप्रतिदिन जोखिममा पर्दै गएको अवस्था थियो। तर हेमन्त साहले जिम्मेवारी सम्हालेपछि वन प्रशासनमा स्पष्ट परिवर्तन देखिन थालेको स्थानीयहरू बताउँछन्।
उनले कार्यालयमै सीमित भएर निर्देशन दिने शैलीभन्दा फरक कार्यपद्धति अपनाएका छन्। वन क्षेत्रमा हुने गतिविधिको प्रत्यक्ष अनुगमन, गस्तीको नियमितता र कर्मचारी परिचालनमा उनले विशेष ध्यान दिएका छन्। आवश्यकता पर्दा आफैं फिल्डमा पुग्ने उनको बानीले कर्मचारीहरूलाई पनि थप जिम्मेवार बनाएको छ।
वन क्षेत्रमा हुने चोरी कटानी र तस्करी नियन्त्रणमा उनले कडाइका साथ काम गरेपछि अवैध गतिविधिमा कमी आएको वन क्षेत्रका सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। कानुन कार्यान्वयनमा कुनै सम्झौता नगर्ने र दोषीमाथि कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने उनको शैलीले वन माफियामाथि दबाब सिर्जना गरेको बताइन्छ।
हेमन्त साह वनलाई केवल आर्थिक स्रोतका रूपमा मात्र हेर्दैनन्। उनका अनुसार वन भनेको वातावरणीय सन्तुलन, जैविक विविधता र भावी पुस्ताको सुरक्षा हो। यही सोचका साथ उनले वृक्षारोपण, वन पुनर्स्थापना तथा हरियाली विस्तारका कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएका छन्।
उनको नेतृत्वमा वन कार्यालयले स्थानीय समुदायसँगको सहकार्यलाई पनि बलियो बनाएको छ। सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह, स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय र नागरिक समाजसँग समन्वय गर्दै वन संरक्षणलाई जनस्तरको अभियान बनाउने प्रयास भइरहेको छ। यसले वन संरक्षणप्रति सर्वसाधारणको सहभागिता समेत बढाएको देखिन्छ।
सेवाग्राहीहरूसँगको व्यवहारमा पनि हेमन्त साह फरक शैलीका अधिकारी मानिन्छन्। सरकारी कार्यालयमा हुने ढिलासुस्ती र झन्झट कम गर्न उनी सक्रिय रहने गरेको सेवाग्राहीहरू बताउँछन्। सर्वसाधारणको गुनासो सुन्ने, समस्या बुझ्ने र कानुनी दायराभित्र रहेर समाधान खोज्ने उनको कार्यशैलीले सकारात्मक सन्देश दिएको छ।
सहकर्मीहरूका अनुसार साह अनुशासित, मेहनती र पारदर्शी नेतृत्वकर्ता हुन्। कार्यालयभित्र जवाफदेहिता र इमानदारीको संस्कार विकास गर्न उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। राम्रो काम गर्ने कर्मचारीलाई प्रोत्साहन गर्ने र कमजोरी सुधार्न निर्देशन दिने उनको शैलीले कार्यालयको समग्र कार्यसम्पादनमा सुधार आएको बताइन्छ।
वन संरक्षणजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा विभिन्न दबाब र प्रभावहरू आउनु स्वाभाविक मानिन्छ। तर हेमन्त साहले कानुन र आफ्नो जिम्मेवारीलाई प्राथमिकतामा राखेर निष्पक्ष ढंगले काम गरिरहेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। यही कारण उनी अहिले रौतहटमा भरोसायोग्य र परिणाममुखी सरकारी अधिकारीका रूपमा स्थापित हुँदै गएका छन्।
आज रौतहटका वन क्षेत्रमा देखिएको हरियाली, घट्दो अवैध कटानी, नियन्त्रणमा आएको अतिक्रमण र बढ्दो जनविश्वासलाई वन प्रशासनको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ। ती उपलब्धिको केन्द्रमा डिभिजन वन अधिकृत हेमन्त प्रसाद साहको मेहनत, नेतृत्व र प्रतिबद्धता रहेको स्थानीयवासीहरू स्वीकार गर्छन्।
