कोल्हवी शिक्षा बेथिति: मेयर रामप्रसाद र शिक्षा प्रमुख मिश्री लाल शाह घेरामा

सुरज बिक्रम,बारा, कोल्हवी | कोल्हवी नगरपालिकाअन्तर्गत सञ्चालित ३२ वटा आधारभूत विद्यालयको शैक्षिक अवस्था, विद्यार्थी व्यवस्थापन तथा सरकारी अनुदानको सदुपयोगमाथि गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन्। दिवा खाजा, पोशाक, विद्यार्थी सङ्ख्या, शिक्षक व्यवस्थापन तथा विद्यालय सञ्चालनमा अनियमितता भएको आरोप सार्वजनिक भइरहेका बेला हालै सार्वजनिक भएको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (SEE) को कमजोर नतिजाले समेत नगरको शिक्षा प्रणालीमाथि थप प्रश्न खडा गरेको छ। स्थानीयवासी, अभिभावक तथा शिक्षा सरोकारवालाले सम्पूर्ण विषयमा उच्चस्तरीय निष्पक्ष छानबिन गरी सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्।
स्थानीयका अनुसार नगरपालिकाभित्र सञ्चालित अधिकांश आधारभूत विद्यालयको वास्तविक अवस्था सरकारी अभिलेखसँग मेल नखाने अवस्था देखिएको छ। विभिन्न विद्यालयको अनुगमनका क्रममा कतिपय विद्यालयमा विद्यार्थीको उपस्थिति अत्यन्त न्यून रहेको, तर शिक्षकको सङ्ख्या विद्यार्थीभन्दा धेरै रहेको अवस्था भेटिएको दाबी गरिएको छ। कतिपय विद्यालयमा नियमित पठनपाठन प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन नभएको, कक्षाकोठा सुनसान देखिएको तथा शैक्षिक वातावरण नै कमजोर बन्दै गएको स्थानीयको भनाइ छ।
स्थानीय समाजसेवी एक जना चौधरीले विद्यालयहरूमा नक्कली हाजिरी (फेक अटेन्डेन्स) तयार गरी विद्यार्थी सङ्ख्या कृत्रिम रूपमा बढाइने र सोही आधारमा दिवा खाजा, पोशाक तथा अन्य शीर्षकमा बढी बजेट निकासा गराई सरकारी रकम दुरुपयोग गरिएको आरोप लगाएका छन्। उनका अनुसार विद्यालय प्रमुख र सम्बन्धित निकायबीचको मिलेमतोमा सरकारी रकम अपचलन भएको आशंका छ।
स्थानीयको भनाइ अनुसार यदि विद्यालयमा वास्तविक विद्यार्थीको सङ्ख्या सरकारी अभिलेखभन्दा कम छ भने ती विद्यार्थीका नाममा आउने दिवा खाजा, पोशाक, शैक्षिक सामग्री तथा अन्य अनुदानको रकम कहाँ खर्च भयो भन्ने विषयमा नगरपालिकाले स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।
यस्तै, अनुगमनका क्रममा कतिपय शिक्षकको शिक्षण इजाजतपत्र (Teaching License) सम्बन्धी विषयमा समेत प्रश्न उठेको स्थानीयको दाबी छ। यदि आवश्यक योग्यता वा इजाजतपत्रबिनै अध्यापन गराइएको पुष्टि भए त्यसले शिक्षा क्षेत्रमा गम्भीर प्रशासनिक कमजोरी र कानुनी उल्लङ्घन भएको पुष्टि हुने शिक्षा सरोकारवालाको भनाइ छ।
यसैबीच, हालै सार्वजनिक भएको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (SEE) को नतिजामा कोल्हवी नगरपालिकाका केही विद्यालयको नतिजा अत्यन्त कमजोर देखिएको भन्दै स्थानीयले शिक्षा शाखाको कार्यसम्पादनमाथि प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूका अनुसार विद्यालयमा नियमित अनुगमनको अभाव, गुणस्तरीय शिक्षामा ध्यान नदिनु, विद्यार्थीको वास्तविक सिकाइभन्दा कागजी विवरणलाई प्राथमिकता दिनु तथा शैक्षिक प्रशासनको कमजोर व्यवस्थापनका कारण नतिजा प्रभावित भएको हो। शिक्षा क्षेत्रको गुणस्तर खस्किँदै गएको संकेत SEE नतिजाले समेत दिएको उनीहरूको भनाइ छ।
यी सम्पूर्ण विषयलाई लिएर स्थानीयले विशेषगरी कोल्हवी नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख मिश्री लाल शाहको भूमिकामाथि प्रश्न उठाएका छन्। विद्यालयहरूको नियमित अनुगमन प्रभावकारी नभएको, देखिएका समस्यामा समयमै आवश्यक कारबाही नगरिएको, शिक्षा प्रशासनले आफ्नो जिम्मेवारी प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गर्न नसकेको तथा विद्यालय व्यवस्थापनमा देखिएका कमजोरीप्रति मौन बसेको आरोप स्थानीयले लगाएका छन्।
यता स्थानीयले नगर प्रमुख रामप्रसाद चौधरीको समेत ध्यानाकर्षण गराउँदै नगरभित्रका ३२ वटै आधारभूत विद्यालयको वास्तविक विद्यार्थी सङ्ख्या, शिक्षक दरबन्दी, दिवा खाजा, पोशाक, शैक्षिक सामग्री, शिक्षकको योग्यता, आर्थिक कारोबार तथा शैक्षिक उपलब्धिबारे उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गरी सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्। दोषी जोसुकै भए पनि कानुनबमोजिम कारबाही गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
शिक्षा क्षेत्र राष्ट्रको भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको संवेदनशील क्षेत्र भएकाले यसमा हुने कुनै पनि प्रकारको आर्थिक अनियमितता, प्रशासनिक लापरबाही वा कमजोर व्यवस्थापनले प्रत्यक्ष असर विद्यार्थीको भविष्यमा पर्ने शिक्षा सरोकारवालाहरू बताउँछन्। त्यसैले विद्यालयको वास्तविक अवस्था, सरकारी बजेटको खर्च, विद्यार्थी सङ्ख्या तथा शैक्षिक उपलब्धिको विस्तृत लेखापरीक्षण गरी पारदर्शिता कायम गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।
यस समाचारमा उल्लेख गरिएका आरोपहरू सम्बन्धित पक्षले औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेका छैनन्। समाचार प्रकाशनअघि कोल्हवी नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख मिश्री लाल शाहसँग प्रतिक्रिया लिन पटक–पटक सम्पर्क गर्ने प्रयास गरिएको थियो। तर समाचार तयार पार्दासम्म उहाँसँग सम्पर्क हुन सकेन। त्यसैगरी, सम्बन्धित विद्यालयका प्रधानाध्यापक तथा अन्य सरोकारवालाको समेत आधिकारिक धारणा प्राप्त हुन सकेको छैन। सम्बन्धित पक्षको प्रतिक्रिया प्राप्त भए समाचारमा प्राथमिकताका साथ समावेश गरिनेछ।
स्थानीयवासीको भनाइमा शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका यस्ता गम्भीर आरोपहरूलाई बेवास्ता गर्नुको सट्टा नगरपालिकाले निष्पक्ष र पारदर्शी छानबिन गरी सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्नुपर्छ। यदि उठाइएका आरोपहरू अनुसन्धानबाट पुष्टि भए शिक्षा क्षेत्रलाई कमजोर बनाउने र सरकारी स्रोत–साधनको दुरुपयोगमा संलग्न जोसुकै व्यक्ति वा निकायमाथि प्रचलित कानुनबमोजिम कडा कारबाही हुनुपर्ने उनीहरूको माग छ। शिक्षा सुधार, पारदर्शिता र जवाफदेहिताका लागि अब सम्बन्धित निकायको कदमलाई स्थानीयले चासोका साथ हेरिरहेका छन्।