बारामा शिक्षक र पत्रकारको भेषमा बिचौलिया, सम्बन्धित निकायको आँखामा कालोपट्टी

सुरज बिक्रम,बारा । पत्रकारिताको परिचय र सामाजिक पहुँच प्रयोग गर्दै विवाद मिलाउने नाममा आर्थिक लेनदेनमा संलग्न भएको आरोप नेपाल पत्रकार महासंघ बाराका केही पदाधिकारी तथा पत्रकारमाथि लागेको छ। विवाद समाधानका क्रममा ठूलो रकम लेनदेन भएको दाबी सार्वजनिक भएपछि महासंघका पदाधिकारीको भूमिकामाथि प्रश्न उठेको हो।

यातायात व्यवस्था कार्यालय बाराका तत्कालीन प्रमुख चिन्तन आचार्य र अरुण कुशवाहाबीच भएको हात हालाहालको घटनापछि सुरु भएको विवाद मिलाउने क्रममा रकम लेनदेन भएको दाबी गरिएको छ। घटनासँग सम्बन्धित भनिएको रकम लेनदेन र संवादका सामग्रीसमेत सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि प्रकरण थप चर्चामा आएको हो।

सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका भनिएका संवादमा रकम, विवाद मिलाउने प्रयास र थप रकम माग गरिएको विषय उल्लेख भएको देखिन्छ। यद्यपि, ती सामग्रीको पूर्ण प्रामाणिकता, सम्पादन भएको वा नभएको अवस्था तथा सम्पूर्ण सन्दर्भको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।

तत्कालीन कार्यालय प्रमुख आचार्यका अनुसार विवादपछि नेपाल पत्रकार महासंघ बाराका उपाध्यक्ष पन्नालाल दास र पूर्वउपाध्यक्ष रामबाबु मेहताले आफू र अर्को पक्षबीच मेलमिलाप गराउने भन्दै मध्यस्थताको भूमिका निर्वाह गरेका थिए। पर्साबाट पत्रकारिता गर्दै आएका हरिशंकर शर्मा पनि उक्त प्रक्रियामा जोडिएको आचार्यको दाबी छ।

आचार्यले विवाद समाधानका लागि आफूबाट सुरुमा ६० हजार रुपैयाँ लिइएको र त्यसपछि मोबाइल हराएको तथा नयाँ मोबाइल खरिद गर्नुपर्ने लगायतका कारण देखाउँदै थप रकम माग गरिएको आरोप लगाएका छन्। विभिन्न चरणमा रकम दिँदै जाँदा आफूबाट करिब ३ लाख ६० हजार रुपैयाँसम्म बुझिसकेको उनको दाबी छ।

रकम दिएपछि पनि आफूलाई थप दबाब दिइएको र १ लाख ५० हजार रुपैयाँ माग गरिएको आचार्यको आरोप छ। उनले उक्त गतिविधिलाई आफूविरुद्ध ब्ल्याकमेलिङको प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

घटनामा जोडिएका भनिएका पन्नालाल दास नेपाल पत्रकार महासंघ बाराका वर्तमान उपाध्यक्ष हुन्। उनी पत्रकारितासँगै महागढीमाई नगरपालिका–९ कञ्चनपुरस्थित श्रीनाथ बाबा पआधारभूत विद्यालयमा शिक्षकका रूपमा कार्यरत रहेको बताइएको छ। पूर्वउपाध्यक्ष रामबाबु मेहता पनि पत्रकारितासँगै कलैयाको बघवन क्षेत्रमा रहेको विद्यालयमा शिक्षकका रूपमा कार्यरत रहेको जानकारी छ।

पर्साबाट पत्रकारिता गर्दै आएका हरिशंकर शर्मा पनि आचार्यले लगाएको आरोपमा जोडिएका छन्। आचार्यका अनुसार तीनै जनामार्फत विभिन्न चरणमा रकम बुझाइएको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा संवाद सार्वजनिक

प्रकरणमा रकम लेनदेनसँग सम्बन्धित भनिएको संवाद सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि विषय थप गम्भीर बनेको छ। सार्वजनिक सामग्रीमा रकम बुझाएको, विवाद मिलाउने प्रयास गरिएको तथा थप रकमसम्बन्धी कुराकानी भएको दाबी गरिएको छ।

तर सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको कुनै पनि सामग्रीलाई मात्र आधार बनाएर कसैलाई दोषी ठहर गर्न सकिँदैन। संवाद वास्तविक हो कि होइन, त्यसमा रहेका व्यक्तिको पहिचान सही हो कि होइन तथा संवादको पूर्ण सन्दर्भ के हो भन्ने विषय सम्बन्धित निकायबाट अनुसन्धान हुनुपर्ने देखिन्छ।

आचार्यले रकम दिएको दाबी गरिरहँदा घटनामा जोडिएका अन्य व्यक्तिको आधिकारिक धारणा सार्वजनिक रूपमा आउन बाँकी छ। रकम लिइएको भए त्यसको प्रयोजन के थियो, विवाद समाधानका लागि लिइएको हो भने त्यसको आधार र हिसाब के थियो भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ।

पत्रकारको परिचय र आर्थिक मध्यस्थता

पत्रकारको मुख्य जिम्मेवारी सूचना संकलन, सत्यतथ्यको खोजी र नागरिकलाई सुसूचित गर्नु हो। कुनै विवादमा पत्रकारको परिचय, पहुँच वा संस्थागत पद प्रयोग गरी आर्थिक लेनदेनसहित मध्यस्थता गरिएको प्रमाणित भए त्यसले पत्रकारिताको व्यावसायिक मर्यादा र आचारसंहितासम्बन्धी प्रश्न उठाउन सक्छ।

विशेषगरी पत्रकार महासंघको पदाधिकारी तहमा रहेका व्यक्तिमाथि यस्तो आरोप लागेपछि महासंघले घटनाबारे स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्ने माग उठ्न थालेको छ।

आरोप सही वा गलत भन्ने निष्कर्षमा पुग्नुअघि सम्बन्धित पक्षको बयान, रकम लेनदेनको प्रमाण, मोबाइल संवाद तथा घटनासँग सम्बन्धित अन्य प्रमाणको परीक्षण आवश्यक देखिन्छ।

शिक्षकको भूमिकामाथि पनि प्रश्न

प्रकरणमा जोडिएका भनिएका पन्नालाल दास र रामबाबु मेहता पत्रकारितासँगै शिक्षक पेसामा समेत आबद्ध रहेको बताइएको छ। त्यसैले उनीहरूमाथि लागेको आरोपले विद्यालय र सम्बन्धित स्थानीय तहको भूमिकामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ।

शिक्षकबाट विद्यार्थीले अनुशासन, नैतिकता र जिम्मेवारीको अपेक्षा गर्ने भएकाले शिक्षकसमेत रहेका व्यक्तिमाथि आर्थिक लेनदेन तथा बिचौलियाको आरोप लागेपछि सम्बन्धित विद्यालयले तथ्य बुझ्नुपर्ने आवाज उठ्न सक्छ।

तर आरोप मात्रका आधारमा कसैलाई दोषी ठहर गर्न नमिल्ने भएकाले सम्बन्धित निकायले निष्पक्ष रूपमा तथ्य संकलन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

महासंघमाथि छानबिनको दबाब

आफ्नै पदाधिकारीमाथि आर्थिक लेनदेन र विवादमा मध्यस्थताको आरोप लागेपछि नेपाल पत्रकार महासंघ बाराले यस विषयमा के कदम चाल्छ भन्ने चासो बढेको छ।

आरोप गलत भए सम्बन्धित व्यक्तिको धारणा सार्वजनिक गर्दै तथ्य स्पष्ट गर्ने र आरोप प्रमाणित भए संगठनात्मक तथा व्यावसायिक प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्ने जिम्मेवारी महासंघको हुने देखिन्छ।

त्यस्तै, शिक्षकका रूपमा कार्यरत व्यक्तिमाथि लागेको आरोपका विषयमा सम्बन्धित विद्यालय तथा स्थानीय तहले समेत आवश्यक तथ्य बुझ्ने कि नबुझ्ने भन्ने प्रश्न उठेको छ।

हालसम्म सार्वजनिक भएका आरोप, सामाजिक सञ्जालमा आएका भनिएका संवाद र रकम लेनदेनको दाबी मात्रैका आधारमा अन्तिम निष्कर्षमा पुग्न सकिने अवस्था छैन। घटनाको वास्तविकता सम्बन्धित पक्षको बयान र उपलब्ध प्रमाणको निष्पक्ष परीक्षणपछि मात्रै स्पष्ट हुने देखिन्छ।

तर विवाद मिलाउने नाममा पत्रकार महासंघका पदाधिकारी तथा शिक्षक पेसामा रहेका व्यक्तिहरू आर्थिक लेनदेनको आरोपमा जोडिनु र त्यससँग सम्बन्धित भनिएको संवाद सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक हुनु भने सम्बन्धित निकायका लागि छानबिन गर्नुपर्ने गम्भीर विषय बनेको छ।